global warming

Υπερθέρμανση του πλανήτη, αλήθεια ή σκοπιμότητα;

Σχεδόν από τότε που θυμόμαστε τους εαυτούς μας , ακούμε για τη θηριώδη υπερθέρμανση του πλανήτη. Χωρίς αμφισβήτηση ακούγαμε με προσήλωση το δάσκαλο να λέει «Φαινόμενο θερμοκηπίου!» . Ακούγαμε στις ειδήσεις τους ρεπόρτερ να λένε «Διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα!». Ακούγαμε  τον μπαμπά να διαβάζει στην εφημερίδα «Ρύποι της ανθρώπινης δραστηριότητας» και πολλές ακόμα βαρύγδουπες εκφράσεις που δεν ξέραμε καν τι σήμαιναν. Και τώρα, χρόνια αργότερα παρακολουθούμε θαλάσσιους ίππους να γκρεμοτσακίζονται στο Netflix , διότι έλιωσαν οι πάγοι και δεν έχουν που να πάνε.

Υπερθέρμανση και πολιτικό παρασκήνιο

Ερχόμαστε λοιπόν στο σήμερα. Μετά τη βιομηχανική επανάσταση, κι αφού το ανθρώπινο είδος επιβίωσε δύο παγκόσμιους πολέμους ,το μπαρούτι και η ραδιενέργεια ψιλοξεπλύθηκαν από το χώμα. Ναι ,αλλά τώρα έχουμε υπερθέρμανση του πλανήτη. Πρέπει να κάνουμε πράσινη ανάπτυξη. Πρέπει να μας δώσετε τα ωραία σας λεφτά για έρευνα. Πρέπει να φτιάξετε «πράσινα σπίτια». Και φυσικά ,πρέπει να χρησιμοποιήσουμε την οικολογία για πολιτική εκστρατεία, για να δείτε τι ευσυνείδητοι πολιτικοί που είμαστε.

Παγετώδεις και μεσοπαγετώδεις περίοδοι

Πέρα από τη σάτιρα , θεωρώ ότι έχει μια βάση η όλη συζήτηση περί υπερθέρμανσης. Αλλά δεν είναι η μόνη συζήτηση που βρίσκεται στο τραπέζι. Με μια σχετικά γρήγορη ματιά στις θερμοκρασίες του πλανήτη σε κλίμακα χιλιάδων ετών βλέπουμε πως η εποχή που διανύουμε δεν είναι καν η θερμότερη που υπήρξε. Το Ηέμιο στάδιο 125.000 χρόνια πριν , υπήρξε το θερμότερο μεσοπαγετώδες στάδιο στη γη και ανάγκασε τη μετακίνηση κατοικήσιμων ζωνών προς τα βόρεια. Επίσης εξαφάνισε τη στέπα και την τούνδρα λόγω μεγάλου ποσοστού υγρασίας. Η ζωή όμως επιβίωσε μια χαρά στον πλανήτη μας.

Κάτι ακόμη αξιοπρόσεχτο σχετικά με τις θερμοκρασιακές διακυμάνσεις κατά τη μετάβαση από παγετώδη σε μεσοπαγετώδη περίοδο είναι ότι δεν έχουν την ίδια δριμύτητα ανά περιοχή. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να εξαφανίζονται πληθυσμοί ειδών σε κάποιες περιοχές καθώς το περιβάλλον τους δεν κατάφερε να τους συντηρήσει. Παραδείγματος χάριν το μαμούθ και ο σμιλόδοντας δεν επιβίωσαν καθόλου ενώ οι καμήλες εξαφανίστηκαν μόνο από τη Βόρειο Αμερική.

Υπερθέρμανση του πλανήτη, οι πρώτες ανησυχίες

Η ανθρώπινη δραστηριότητα μπορεί σίγουρα να επηρεάσει το φαινόμενο του θερμοκηπίου και τη θερμοκρασία. Ο χημικός Svante Arrhenius το 1896, αναφερόμενος στο τότε νεοερευνηθέν φαινόμενο σε σχέση με την καύση του άνθρακα, είπε ότι θα μπορούσαν να επωφεληθούν (!) από αυτό οι μελλοντικές γενιές. Ήταν αρκετά αργότερα όταν η Μάργκαρετ Θάτσερ εγείρει την ανησυχία περί του θέματος και προσκαλεί για μια παγκόσμια συνθήκη για την αλλαγή του κλίματος.

Margaret Thatcher
Margaret Thatcher

Όμως η πορεία του κλίματος είναι αποτέλεσμα πολλών ακόμα παραμέτρων. Τέτοιες παράμετροι είναι η μετάπτωση της τροχιάς της γης, η κλίση του άξονα περιστροφής της καθώς και η ηλιακή δραστηριότητα. Επιστημονικές ομάδες υποστηρίζουν ότι οι εκπομπές που προήλθαν από ανθρώπινες δραστηριότητες ίσως να ανέβαλαν την παγετώδη περίοδο, που θα ξεκινούσε στις μέρες μας, επ’ αόριστον. Αυτό είναι κάπως ανησυχητικό .

Η υπερθέρμανση του πλανήτη και η διατήρηση της ζωής

Πιο ανησυχητικό πάντως είναι ότι οι πολιτικοί ηγέτες στις μέρες μας βγάζουν λογύδρια περί πράσινης ανάπτυξης . Δεν προσφέρουν όμως καμία αίγιδα σε νοικοκυριά της Αφρικής που αναγκάζονται να καίνε οτιδήποτε για να ζεσταθούν. Η στροφή σε λύσεις ανάγκης , όχι μόνο σε Αφρική αλλά και σε Ελλάδα, είναι βασικότατη αιτία παραγωγής της γνωστής αιθαλομίχλης. Άρα ίσως πρέπει να αναλογιστούμε πως αντιμετωπίζουμε ένα ζήτημα υπαρκτό μεν, χρησιμοθηρικό δε.

emperor penguins on ice ground
Αυτοκρατορικοί πιγκουίνοι στον πάγο

Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο η ζωή θα επιβιώσει. Μπορεί σε βάρος της ποιότητας ζωής κάποιων ειδών , συμπεριλαμβανομένου και του ανθρώπου. Μπορεί προς όφελος κάποιων άλλων ειδών ζωής που θα αναπτυχθούν με την αύξηση της θερμοκρασίας. Ακόμη μπορεί να παρατηρηθούν μεταναστεύσεις πληθυσμών όπως έγινε κατά την Ηέμιο περίοδο. Όπως και να ‘χει , αν θέλουμε το ρόλο της διαφύλαξης αυτού του πλανήτη, θα πρέπει να κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε. Όχι μόνο ως προς την υπερθέρμανση ,αλλά και ως προς την γενικότερη προστασία από ρύπανση και καταστροφή. Είμαστε υποτίθεται το μόνο έλλογο πλάσμα που κατοικεί εδώ. Ας φερθούμε αναλόγως.

Δείτε περισσότερες σκέψεις.